Jimco 23 Jun 2025 {CBB}Imaaraadka iyo Sacuudi Carabiya ayaa ku jira “tartan adag” laga bilaabo Libiya, Suudaan, Yemen, Itoobiya, Soomaaliya ilaa Suuriya, ayuu yiri Jawar.
Kaddib colaadaha Yemen iyo Suudaan, “hadda waxay isku horfadhiyaan Itoobiya,” ayuu yiri.
Jawar wuxuu ku eedeeyay dowladda Itoobiya in ay saldhigyo siisay xoogagga RSF ee la dagaallamaya ciidanka Suudaan.
Tani waxay “ka caraysiisay Sacuudiyaan badan,” ayuu yiri. Inkastoo BBC-da aysan si gaar ah u xaqiijin sheegashadaas.
Falanqeeye Afrikaan ah, Cameron Hudson, ayaa BBC-da u sheegay in “aysan jirin caddayn” ilaa hadda ku saabsan arrintaas. Balse, taliyayaal ka tirsan ciidanka Suudaan ayaa ku eedeeyay Itoobiya in ay martigelinayso dagaalyahannada RSF.
Jawar wuxuu kaloo sheegay in ay jiraan ciidammo hubeysan oo TPLF ah oo ku sugan Suudaan, warar kala duwanna hore ayay arrintan u xuseen.
Waxaa jiray warar sheegaya in TPLF ay la dagaallamayeen RSF iyagoo garab siinaya ciidanka Suudaan.
Sacuudi Carabiya waxaa la sheegay in ay xiriir adag la leedahay ciidanka Suudaan.
Intii uu booqashada ku joogay Sacuudi Carabiya, madaxweynaha Eritrea wuxuu ugu baaqay Sacuudiga in door weyn ay ka qaataan siyaasadda Afrika.
Itoobiya waxay xiriirro xooggan la sameystay Sacuudi Carabiya iyo Imaaraadka.
Labada dalba waxay haystaan dhaqaale badan, sidoo kalena waxay ku jiraan tartan adag.
Si kastaba ha ahaatee, Jawar wuxuu sheegay in tartanka labadaas quwadood uu ka xoog badan yahay kana saameyn badan yahay khilaafka Itoobiya iyo Eritrea.
Itoobiya si cad ayay u sheegtay in Badda Cas ay tahay dano qaran.
Ciidanka Itoobiya ayaa hore u sheegay in ay diyaar u yihiin fulinta qorshahan.
Sidee ayey Itoobiya uga bixi doontaa xaaladdan? Ma ku guuleysan kartaa dowladdu habka hadda socda? Jawar wuxuu sheegay in Itoobiya u baahan tahay Badda Cas. “Waxa ugu muhiimsan waa awoodda,” ayuu yiri.
Mas’uuliyiinta Itoobiya waxay sheegeen in ay dhisayaan ciidan iyo hub xooggan.
Raysalwasaare, Abiy Ahmed, ayaa hore u sheegay in dalka uu bilaabay soo saarista hub badan.
Jawar ma aaminsana taas. “Itoobiya waxay ku jirtaa qalalaase aad u adag,” ayuu yiri, wuxuuna intaas ku daray, “Dhanka diblomaasiyadda, militariga, siyaasadda gudaha iyo xasilloonida, xaqiiqada ah in Itoobiya ay xoog ku qabsan doonto dhul yar dabadeedna ka faa’iideysan doonto. Taasi ma aha fikrad wanaagsan.”
Wuxuu kaloo soo jeediyay in qalalaasaha Afrika uu ka dhalanayo danaha iyo is-khilaafaadka dalalka Bariga Dhexe.
“Arrinta Assab waa mid adag. Imaaraadku wuxuu doonayaa in uu ku lug yeesho, Sacuudiguna wuu soo socdaa.
Deked yeelashadu waa muhiim dhanka amniga iyo dhaqaalaha, balse laba arrimood waa in laga fogaadaa,” ayuu yiri.
Tani waxay Itoobiya gelinaysaa dhibaatooyin gudaha iyo derisba, iyadoo dalalka cadowga loo yaqaan ay “gacanta u galayaan Masar.”
Wuxuu sheegay in Itoobiya u baahan tahay in ay “si diblomaasiyadeed u diyaar garowdo” si ay u hesho bad.
Wuxuu ku boorriyay in arrinta lagu xalliyo wada-hadal goboleed oo faa’iido u leh Eritrea iyo Soomaaliya.
Xaaladda hadda jirta “waxay si weyn u kordhisay nuglaanshaha Itoobiya, waxaana aragnaa in waxyeelladu maalinba maalinta ka dambeysa sii kordhayso halkii ay faa’iido ka iman lahayd.”
Dowladda Itoobiya waxay sheegtay in sumcadda iyo cadaadiska dalka ay sii kordheen, gaar ahaan kacdib dhammeystirka Biyo-xireenka Nile iyo kuwo kale.
Waxay sheegtay in Itoobiya loo doortay martigelinta shirarka isbeddelka cimilada, ku biirista BRICS iyo arrimo kale.
Raysalwasaare, Abiy, wuxuu ku tilmaamay Itoobiya “mid soo kabanaysa.”
Laakiin Jawar wuxuu ku doodayaa in diblomaasiyadda Itoobiya aysan horumar sameyn ee ay “qaansada jebisay.”
Toddobadii sano ee la soo dhaafay, ciidamada iyo hay’adaha amniga Itoobiya “waxay noqdeen kuwo curyaamay colaado,” ayuu yiri.
Tani waxay “bur-burisay” dhaqaalaha Itoobiya, ayuu Jawar sheegay.Wuxuu yiri dalal badan waxay rabaan oo Itoobiya xasilloon oo amni.
“Sumcadda dal waxaa lagu cabbiraa ciidan xooggan iyo dhaqaale. Kadibna waxaa yimaada xiriirka diblomaasiyadeed.
Wuxuu sheegay in Itoobiya ay militari ahaan xoog badnayd xilligii boqor Xaylesilaase iyo raysalwasaare, Mallas Zenawi.
