Sabti 24 Jun 2025 {CBB}Wasiirka Difaaca Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi, ayaa sheegay in dalkiisu uusan marnaba ogolaan doonin cid kasta oo ku xadgudubta madaxbannaanidiisa ama ixtiraam darrada ku samaysa xuduudihiisa. Wuxuu carrabka ku adkeeyay in go’aanka lagu joojiyay dhammaan heshiisyadii Imaaraadka Carabta uu ka dhashay “ku xadgudubyo si toos ah u taabanaya qarannimada Soomaaliya”, isla markaana saldhig kasta oo ciidan shisheeye ah uu khasab ku yahay inuu hoos yimaado kormeer buuxa oo ay leedahay dowladda Soomaaliya, kuna dhisnaado ixtiraam buuxa oo madaxbannaanida dalka ah.
Wasiirku wuxuu intaas ku daray, wareysi gaar ah oo uu siiyay Aljazeera Net in Imaaraadku mar hore taageero siin jiray ciidamada Soomaaliya, balse taageeradaasi ay istaagtay ku dhowaad laba sano ka hor. Wuxuu sidoo kale tilmaamay in taageeradaasi mararka qaarkood aanay mari jirin hay’adaha rasmiga ah ee dowladda, balse lagu wareejin jiray kooxo hubeysan oo ka jira qaar ka mid ah gobollada dalka, taas oo ujeeddadeedu ahayd in la wiiqo awoodda dowladda dhexe lana dhaawaco midnimada iyo madax-bannaanida qaranka.
Isagoo ka hadlayay arrinta Somaliland, ayuu wasiirku caddeeyay in Somaliland ay tahay qayb aan ka go’i karin Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, isla markaana heshiis kasta oo ay keligeed la gasho dalal shisheeye uu yahay mid ka hor imanaya Dastuurka Soomaaliya iyo sharciga caalamiga ah. Wuxuu ka digay in aqoonsi loo fidiyaa maamulka gooni-goosadka ah uu sababi karo khilaafyo gudaha ah, khatarna gelin karo xasilloonida guud ee dalka iyo gobolka.
Wasiir Axmed Macallin Fiqi ayaa sidoo kale si adag u diiday isku dayga Israa’iil ee ku doonaysa inay ka faa’iideysato muhiimadda istaraatiijiyadeed ee Soomaaliya, isla markaana ku xadgudubto madaxbannaanideeda iyada oo aqoonsanaysa Somaliland ama qorshaynaysa in Falastiiniyiin loo raro halkaas. Wuxuu sheegay in arrintaasi ay si cad uga hor imanayso qiyamka iyo mabda’a qaran ee ummadda Soomaaliyeed.
Wuxuu sharaxay in xiisaha ay dalal badan u qabaan dhismaha saldhigyo ciidan oo ku yaalla Soomaaliya uu ka yimaado arrimo ay ka mid yihiin la dagaallanka argagixisada iyo burcad-badeedda, iyo sidoo kale muhiimadda juqraafiyeed ee dalka oo ku yaalla marinno badeed caalami ah sida Gacanka Cadmeed iyo Bab-al-Mandab. Waxaa intaas dheer, ayuu yiri, damaca ku aaddan khayraadka dabiiciga ah ee Soomaaliya sida shidaalka, macdanta dhifka ah iyo kalluunka.
Wareysigan waxaa lagu qabtay intii uu socday Shir iyo Bandhigga Difaaca Badda “DIMDEX 2026” oo ka dhacay magaalada Dooxa ee dalka Qatar. Wasiirku wuxuu halkaas ku shaaciyay in Soomaaliya iyo Qatar ay kala saxiixdeen heshiis is-afgarad (MoU) oo ku saabsan iskaashi militari, isagoo ku tilmaamay shirka DIMDEX inuu yahay madal muhiim ah oo lagu arko horumarka difaaca badda iyo tignoolajiyada casriga ah ee lagula tacaalo khataraha amni ee badda.
Ugu dambayn, Wasiir Axmed Macallin Fiqi wuxuu xusay in mustaqbalka dhow ay Wasaaradda Difaaca Soomaaliya diiradda saari doonto dhismaha ciidan qaran oo xirfad leh, qalab casri ahna ku hubeysan, isla markaana ay dalka ka hirgelin doonto xarumo tababar iyo warshado u suurtageliya inuu yeesho awood difaac oo isku filan, si loo xaqiijiyo amni waara, madaxbannaani buuxda, iyo midnimo qaran.
